Barbara Bartu\u015b Przewodnicz\u0105ca Delegacji Sejmu i Senatu RP do Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE w dniu 19 czerwca 2021 roku by\u0142a gospodarzem 29. edycji Konferencji \u201eEuropa Karpat\u201d, kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3lnie z Markiem Kuchci\u0144skim Przewodnicz\u0105cym Komisji Spraw Zagranicznych po raz trzeci zorganizowali w powiecie gorlickim, w po\u0142o\u017conej przy s\u0142owackiej granicy gminie U\u015bcie Gorlickie, w miejscowo\u015bci Regiet\u00f3w, w stadninie koni huculskich.<\/p>\n
Pose\u0142 Barbara Bartu\u015b, otwieraj\u0105c to wydarzenie powiedzia\u0142a: \u017badne miejsce nie odpowiada tematom dzisiejszej konferencji bardziej ni\u017c Regiet\u00f3w. To miejsce jest pi\u0119kne i tajemnicze, cudowne, zielone, w\u015br\u00f3d las\u00f3w. Sprzyja refleksji nad tym co robi\u0107 by pog\u0142\u0119bi\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w ramach Europy Karpat.<\/em><\/p>\n 29 edycja Konferencji \u201eEuropa Karpat\u201d odby\u0142a si\u0119 ze wzgl\u0119du na pandemi\u0119 koronawirusa w formule hybrydowej, a wzi\u0119li w niej udzia\u0142 politycy, naukowcy, samorz\u0105dowcy z kraj\u00f3w regionu karpackiego i rozmawiali o przysz\u0142o\u015bci Europy oraz wsp\u00f3\u0142pracy regionalnej.<\/p>\n W I panelu prelegenci, odnosz\u0105c si\u0119 do aktualnej sytuacji polityczno-gospodarczej, dyskutowali o przysz\u0142o\u015bci kontynentu. Dyskusj\u0119 moderowa\u0142 Dyrektor Instytutu Wsp\u00f3\u0142pracy Polsko-W\u0119gierskiej im. Wac\u0142awa Felczaka prof. Maciej Szymanowski, a wzi\u0119li w niej udzia\u0142 Przewodnicz\u0105cy Parlamentarnego Zespo\u0142u Karpackiego Marek Kuchci\u0144ski, Pose\u0142 Bogus\u0142aw Sonik, Hanna Liubakova (Bia\u0142oru\u015b), ekspert Atlantic Consul; Pavol Ma\u010dala (S\u0142owacja) ze Stowarzyszenia Naukowego \u201ePersonalizm\u201d oraz Matyas Zrno (Czechy).<\/p>\n W panelu II dyskusja skupia\u0142a si\u0119 na aspektach zwi\u0105zanych z rolnictwem, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem rodzinnych gospodarstw rolnych. W\u015br\u00f3d panelist\u00f3w byli m.in. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Grzegorz Puda i Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich S\u0142owacji Milan Kyse\u013e. Go\u015bciem specjalnym by\u0142 Komisarz UE ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi Janusz Wojciechowski.<\/p>\n Dyskusj\u0119 moderowa\u0142 Przewodnicz\u0105cy Komisji ds. Rolnictwa i \u015arodowiska Rady Narodowej S\u0142owacji Jaroslav Karahuta.<\/p>\n W kolejnym panelu dyskusja toczy\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju Karpat poprzez Zielony \u0141ad i strategi\u0119 karpack\u0105. G\u0142os w debacie zabrali m.in. Pose\u0142 Ma\u0142gorzata Goli\u0144ska Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i \u015arodowiska, G\u0142\u00f3wny Konserwator Przyrody; Ma\u0142gorzata Jarosi\u0144ska-Jedynak, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, a tak\u017ce Piotr Dziadzio, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i \u015arodowiska, G\u0142\u00f3wny Geolog Kraju, Pe\u0142nomocnik Rz\u0105du ds. Polityki Surowcowej Pa\u0144stwa oraz Anna Zalewska Pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego. Moderatorem panelu by\u0142 Wiceprezes Zarz\u0105du Banku Pekao Jerzy Kwieci\u0144ski.<\/p>\n Pose\u0142 Barbara Bartu\u015b by\u0142a panelistk\u0105 w temacie \u201eOBWE 2022. Polskie przewodnictwo wobec wyzwa\u0144 Regionu\u201d. Moderatorem tej debaty by\u0142 Wicemarsza\u0142ek Sejmu RP, Przewodnicz\u0105cy Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwo\u015bci Prof. Ryszard Terlecki.<\/p>\n W\u015br\u00f3d panelist\u00f3w znale\u017ali si\u0119, Wiceprzewodnicz\u0105ca Komisji ds. Unii Europejskiej Rady Narodowej S\u0142owacji, a tak\u017ce politycy z Litwy, Ukrainy i Polski, zaanga\u017cowani w sprawy OBWE.<\/p>\n Przewodnicz\u0105ca Delegacji Sejmu i Senatu RP do Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE Pose\u0142 Barbara Bartu\u015b zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na problemy kt\u00f3re stoj\u0105 przed organizacj\u0105 oraz na wyzwania z jakimi przyjdzie si\u0119 zmierzy\u0107 polskiemu przewodnictwu w OBWE. Lista wyzwa\u0144 i zagro\u017ce\u0144, przed kt\u00f3rymi stoi OBWE, jest d\u0142uga. Jednym z nich, bardzo istotnym dla kraj\u00f3w regionu Karpat, jest wci\u0105\u017c nie rozwi\u0105zany konflikt rosyjsko-ukrai\u0144ski. Nie mo\u017cna tak\u017ce zapomina\u0107 o szeregu innych konflikt\u00f3w m.in. w Naddniestrzu, G\u00f3rnym Karabachu, sporze rosyjsko-gruzi\u0144skim. Bardzo skomplikowana i trudna jest tak\u017ce sytuacja na Bia\u0142orusi. S\u0105 to problemy, z kt\u00f3rymi b\u0119dzie musia\u0142a si\u0119 zmierzy\u0107 polska Prezydencja w OBWE. Konieczne jest wyznaczenie priorytet\u00f3w i podj\u0119cie odpowiedzialnych wywa\u017conych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n W\u015br\u00f3d licznych problem\u00f3w dyskutowanych podczas tej Konferencji Europy Karpat w Regietowie, ale te\u017c wcze\u015bniejszych edycji, poczesne miejsce zajmuje problematyka w\u0142a\u015bciwej gospodarki wodnej na obszarze pa\u0144stw karpackich, wobec wyzwa\u0144 wynikaj\u0105cych ze zmian klimatu oraz zapotrzebowania na wod\u0119, powodowanego szeroko rozumian\u0105 gospodark\u0105 cz\u0142owieka.<\/p>\n Zasoby wodne w pa\u0144stwach karpackich s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane. R\u00f3\u017cnice wynikaj\u0105 z uwarunkowa\u0144 klimatycznych na du\u017cym i zr\u00f3\u017cnicowanym wysoko\u015bciowo obszarze, rozk\u0142adu opad\u00f3w w ci\u0105gu roku, temperatury powietrza i pr\u0119dko\u015bci wiatru wp\u0142ywaj\u0105cych na parowanie terenowe. Na regulacj\u0119 zasob\u00f3w wodnych, poprzez wzrost lub zmniejszenie mo\u017cliwo\u015bci retencji wody, wp\u0142yw ma r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, wynikaj\u0105ca nie tylko z poboru wody na potrzeby przemys\u0142owe, rolnicze lub komunalne, lecz poprzez kszta\u0142towanie struktury pokrycia terenu (lasy, zabudowa, u\u017cytki rolne), w tym rodzaj\u00f3w u\u017cytk\u00f3w (grunty orne, \u0142\u0105ki, pastwiska, plantacje) i wielko\u015b\u0107 area\u0142u (rozdrobnione dzia\u0142ki rolne lub gospodarstwa wielkoobszarowe), kt\u00f3ra wp\u0142ywa na odp\u0142yw rzeczny.<\/p>\n W krajach po\u0142o\u017conych na obszarze Karpat, powszechnym problemem s\u0105 zjawiska susz hydrologicznych, kt\u00f3re na niekt\u00f3rych obszarach, w wyniku deficytu opad\u00f3w, maj\u0105 charakter jeszcze g\u0142\u0119bszy i przechodz\u0105 w susze hydrogeologiczne. Woda, staje si\u0119 dobrem coraz trudniej osi\u0105galnym i przez to – coraz dro\u017cszym. Istnieje zatem konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 systemowych i zintegrowanych pomi\u0119dzy naukowcami (klimatologami i hydrologami), s\u0142u\u017cbami pa\u0144stwowymi odpowiadaj\u0105cymi za gospodark\u0119 wodn\u0105 oraz politykami, kszta\u0142tuj\u0105cymi kierunki rozwoju gospodarki, poprzez ustawodawstwo, system wspierania dzia\u0142a\u0144 zwi\u0119kszaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci retencjonowania wody, preferencje dla rozwi\u0105za\u0144 zmniejszaj\u0105cych jej zu\u017cycie i inne.<\/p>\n Moderatorem dyskusji by\u0142 mieszkaniec powiatu gorlickiego, dr hab. Witold Bochenek, profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, kt\u00f3ry w swoich pracach badawczych podejmuje problematyk\u0105 obiegu wody w ma\u0142ych zlewniach rzecznych Karpat Zachodnich, wskazuj\u0105c na przyczyny i wielko\u015b\u0107 zmian sk\u0142adnik\u00f3w odp\u0142ywu wody. Profesor Witold Bochenek jest pracownikiem naukowym w zamiejscowej jednostce Instytutu, w Stacji Badawczej w Szymbarku k. Gorlic.<\/p>\n W dyskusji wzi\u0119li udzia\u0142: Micha\u0142 Kica – wiceminister \u015brodowiska (S\u0142owacja), Peter Kovacs – dyrektor Departamentu Gospodarki Dorzeczami i Ochrony W\u00f3d MSW (W\u0119gry), Szymon Gi\u017cy\u0144ski Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Polska), prof. dr hab. Joanna Pociask-Karteczka (Zak\u0142ad Hydrologii IGiGP UJ) i dr hab. \u0141ukasz Wiejaczka, prof. IGiPZ PAN.<\/p>\n Minister Szymon Gi\u017cy\u0144ski przedstawi\u0142 dzia\u0142ania Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi\u00a0 maj\u0105ce na celu zwi\u0119kszenie zasob\u00f3w wodnych z przeznaczeniem na cele rolnicze oraz zrekompensowanie strat zwi\u0105zanych z suszami.<\/p>\n Profesor \u0141ukasz Wiejaczka przedstawi\u0142 aktualny stan retencji zbiornikowej na obszarze Karpat w Polsce oraz kontrowersje zwi\u0105zane z budow\u0105 nowych zbiornik\u00f3w zaporowych.<\/p>\n W konkluzji panelu moderator Prof. Witold Bochenek stwierdzi\u0142, \u017ce wielko\u015b\u0107 zmian zasob\u00f3w wodnych w krajach karpackich jest dobrze rozpoznana, a problemy hydrologiczne s\u0105 podobne: susze, wci\u0105\u017c ma\u0142a retencja wody i konieczno\u015b\u0107 jej zwi\u0119kszania. Problemem jest zanieczyszczenie w\u00f3d na obszarach u\u017cytkowanych rolniczo oraz konflikt interes\u00f3w na linii przyroda – cz\u0142owiek (na\u015bnie\u017canie tras narciarskich). Zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy s\u0142u\u017cb hydrologicznych z poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, ale te\u017c konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy \u015bwiata nauki ze \u015bwiatem polityki, w celu ochrony w\u00f3d w Karpatach.<\/p>\n W ostatnim panelu Konferencji \u201eEuropa Karpat\u201d w Regietowie tematem rozm\u00f3w by\u0142y zagadnienia zwi\u0105zane z ochron\u0105 dziedzictwa kulturowego regionu. Moderatorem by\u0142 Przewodnicz\u0105cy sejmowej Komisji Kultury i \u015arodk\u00f3w Przekazu Pose\u0142 Piotr Babinetz. W dyskusji udzia\u0142 wzi\u0105\u0142 Przewodnicz\u0105cy Rady Programowej Forum Ekonomicznego Zygmunt Berdychowski, kt\u00f3ry wskaza\u0142 na konieczno\u015b\u0107 wspierania i utrwalania wszystkich element\u00f3w dziedzictwa kulturowego, a tak\u017ce dr Krzysztof Duda z Akademii Ignatianum i Dyrektor Muzeum Podkarpackiego w Kro\u015bnie Jan Gancarski, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 o badaniach i odkryciach archeologicznych w Karpatach.<\/p>\n Mimo hybrydowego charakteru 29. edycj\u0119 Konferencji \u201eEuropa Karpat\u201d z pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 za merytoryczn\u0105 i udan\u0105. Zar\u00f3wno organizatorzy, jak i uczestnicy debaty, wyrazili jednak nadziej\u0119, \u017ce w nast\u0119pnym roku uda si\u0119 zorganizowa\u0107 kolejn\u0105 edycj\u0119 tej Konferencji w Regietowie, w formie stacjonarnej.<\/p>\n