Pose\u0142 Barbara Bartu\u015b przewodniczy\u0142a Delegacji Sejmu i Senatu RP do Zgromadzenia Parlamentarnego Organizacji Bezpiecze\u0144stwa i Wsp\u00f3\u0142pracy w Europie (ZP OBWE) w misji obserwacji wybor\u00f3w parlamentarnych w Albanii, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 25 kwietnia 2021 roku.<\/p>\n
Jako mi\u0119dzynarodowi obserwatorzy Pos\u0142owie Barbara Bartu\u015b (przewodnicz\u0105ca delegacji), Agnieszka Pomaska (wiceprzewodnicz\u0105ca), Dariusz Rosati oraz Senator Robert Dowhan prowadzili obserwacje wybor\u00f3w w wielu punktach wyborczych w Albanii, m.in. w Tiranie, Durres i Elbasan.<\/p>\n
Cz\u0142onkowie polskiej Delegacji spotkali si\u0119 tak\u017ce z pracownikami Ambasady RP i odwiedzili miejsca zwi\u0105zane z Polsk\u0105 m.in. sto\u0142eczny pomnik Fryderyka Chopina oraz alba\u0144ski Urz\u0105d Kontroli Pa\u0144stwowej, gdzie z\u0142o\u017cono kwiaty przed tablic\u0105 upami\u0119tniaj\u0105ca \u015a.P. Prof. Lecha Kaczy\u0144skiego. Polska i Najwy\u017csza Izba Kontroli maj\u0105 ogromne zas\u0142ugi dla tworzenia alba\u0144skich struktur kontroli pa\u0144stwowej oraz dostosowywania miejscowego systemu kontroli do obowi\u0105zuj\u0105cego w Unii Europejskiej.<\/p>\n
W Tiranie mo\u017cna zobaczy\u0107 te\u017c tablic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 prof.Stanis\u0142awowi Zuberowi, wybitnemu polskiemu geologowi, specjali\u015bcie geologii z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej, a tak\u017ce geologii regionalnej i surowcowej Albanii. Profesor Stanis\u0142aw Zuber by\u0142 synem Rudolfa Zubera i Stanis\u0142awy.
\nWarto te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ojciec Stanis\u0142awa \u2013 r\u00f3wnie\u017c geolog, by\u0142 profesorem zwyczajnym geologii na Uniwersytecie Lwowskim i cz\u0142onkiem korespondentem Akademii Umiej\u0119tno\u015bci, maj\u0105cej siedzib\u0119 w Krakowie. Odkry\u0142 z\u0142o\u017ca ropy naftowej w Ameryce Po\u0142udniowej,a w Polsce prof.Zuber prowadzi\u0142 badania w Karpatach, gdzie odkry\u0142 z\u0142o\u017ca ropy naftowej i w\u00f3d mineralnych. Jest te\u017c odkrywc\u0105 unikatowych mineralnych w\u00f3d leczniczych w Krynicy, nazwanych od jego nazwiska \u201ezuberami\u201d, a poszczeg\u00f3lne otwory wiertnicze nosz\u0105 nazwy od Zuber-I, do Zuber-IV. Profesor Zuber by\u0142 najbardziej uznanym badaczem stratygrafii fliszu Karpat i autorem publikacji pt. Flisz i nafta (1918) stanowi\u0105cej jedn\u0105 z klasycznych prac geologicznych.
\nStanis\u0142aw Zuber studiowa\u0142 we Lwowie i w Krakowie. Jeszcze jako student opublikowa\u0142 w 1914 pierwsz\u0105 prac\u0119 naukow\u0105. Wiosn\u0105 1915, po zaj\u0119ciu Lwowa, zosta\u0142 wywieziony w g\u0142\u0105b Rosji. Osiedli\u0142 si\u0119 w Baku, gdzie dzi\u0119ki wp\u0142ywom ojca znalaz\u0142 zatrudnienie jako geolog w polskiej firmie naftowej. Pracowa\u0142 tam w latach 1915\u20131923. Poszukiwa\u0142 z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej na Kaukazie Wschodnim i w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Morza Kaspijskiego, w rejonie Baku. Bada\u0142 te\u017c m.in. wulkany b\u0142otne. Wyniki prac opublikowa\u0142 w ZSRR i w Polsce, po powrocie w 1923. W 1924 obroni\u0142 we Lwowie prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat wulkan\u00f3w b\u0142otnych.
\nNa XIV Mi\u0119dzynarodowym Zje\u017adzie Geologii, w Madrycie, w 1926, zreferowa\u0142 swoje opracowania dotycz\u0105ce geologii z\u0142\u00f3\u017c ropy naftowej w rejonach Ponto-Kaspijskich, wulkan\u00f3w b\u0142otnych i fliszu Karpat. W tym samym roku podczas mi\u0119dzynarodowego zjazdu naftowego w Bukareszcie wyg\u0142osi\u0142 referat o migracji ropy naftowej. Obecni na zje\u017adzie przedstawiciele firm i sp\u00f3\u0142ek naftowych zauwa\u017cyli w Zuberze utalentowanego geologa.
\nPo habilitacji na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w 1927 roku, Stanis\u0142aw. Zuber wyjecha\u0142 do W\u0142och, sk\u0105d pojecha\u0142 do Albanii, gdzie obj\u0105\u0142 stanowisko g\u0142\u00f3wnego geologa sp\u00f3\u0142ki AIPA z siedzib\u0105 w miejscowo\u015bci Ku\u00e7ova (Kuczowa). Dzi\u0119ki jego wysi\u0142kom Albania ma obecnie dwa miasta przemys\u0142u naftowego: Ku\u00e7ov\u0119 i Patos.
\nPo wojnie, w latach 1945 i 1946, Stanis\u0142aw Zuber by\u0142 dobrze traktowany przez w\u0142adze komunistyczne w Albanii i nie stawiano mu przeszk\u00f3d w pracy. W 1946 przedstawi\u0142 m.in. w Ministerstwie Gospodarki raport na temat z\u0142\u00f3\u017c rud metali w Albanii wschodniej i p\u00f3\u0142nocno-wschodniej, wyznaczaj\u0105c lokalizacj\u0119 kopal\u0144, kt\u00f3re zosta\u0142y uruchomione w nast\u0119pnych dekadach.
\nNa pocz\u0105tku czerwca 1947 Zuber zosta\u0142 jednak aresztowany i oskar\u017cony o kolaboracj\u0119, sabota\u017c i szpiegostwo. By\u0142 poddawany torturom w celu wymuszenia zezna\u0144. Zmar\u0142 18 pa\u017adziernika 1947 roku podczas \u015bledztwa, w wi\u0119zieniu w Tiranie.<\/p>\n
Pose\u0142 Barbara Bartu\u015b odwiedzi\u0142a te\u017c Parafi\u0119 \u015aw. Jana Paw\u0142a II, gdzie jest wiele polskich symboli i znajduj\u0105 si\u0119 tablice po\u015bwi\u0119cone Bitwie Warszawskiej 1920 roku, Mordowi Katay\u0144skiemu i Tragedii Smole\u0144skiej.<\/p>\n
Mi\u0119dzynarodowa misja obserwacji alba\u0144skich wybor\u00f3w liczy\u0142a \u0142\u0105cznie 125 cz\u0142onk\u00f3w z 32 kraj\u00f3w.
\nWybory parlamentarne wygra\u0142a rz\u0105dz\u0105ca od 2013 r. Partia Socjalistyczna premiera Ediego Ramy. Wed\u0142ug wst\u0119pnych wynik\u00f3w uzyska\u0142a ona 48,6% g\u0142os\u00f3w i 74 miejsca w 140-osobowym parlamencie. Najwi\u0119ksze ugrupowanie opozycyjne \u2013 Partia Demokratyczna Lulzima Bashy \u2013zdoby\u0142o 39,4% poparcia i 59 mandat\u00f3w. Na Socjalistyczny Ruch na rzecz Integracji, kt\u00f3rego liderem jest \u017cona prezydenta Ilira Mety Monika Kryemadhi, g\u0142osowa\u0142o 6,85% wyborc\u00f3w. Oddano ponad 5% niewa\u017cnych g\u0142os\u00f3w.
\nFrekwencja wynios\u0142a 47,9% (w 2017 r. \u2013 46,8%), a wi\u0119c by\u0142a wysoka, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie restrykcji zwi\u0105zanych z pandemi\u0105 COVID-19, kt\u00f3re znacznie utrudni\u0142y udzia\u0142 w g\u0142osowaniu licznej diaspory (ok. 1,2 mln z 3,8 mln wyborc\u00f3w mieszka za granic\u0105). Po raz pierwszy elekcja odbywa\u0142a si\u0119 wed\u0142ug nowego prawa wyborczego z 2020 r. Wprowadzono m.in. biometryczn\u0105 identyfikacj\u0119 g\u0142osuj\u0105cych oraz system otwartych list wyborczych, pozwalaj\u0105cy na wskazanie konkretnego kandydata (dotychczas zamkni\u0119te listy zg\u0142asza\u0142a partia).<\/p>\n
Misja obserwacyjna OBWE podkre\u015bli\u0142a, \u017ce wybory przeprowadzono sprawnie, ale kontrola partii rz\u0105dz\u0105cej nad administracj\u0105 lokaln\u0105 i instytucjami pa\u0144stwowymi da\u0142a PS znacz\u0105c\u0105 przewag\u0119. W kampani\u0119 na rzecz swojego by\u0142ego ugrupowania \u2013 LSI \u2013 aktywnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 te\u017c prezydent. Wskazano tak\u017ce na pojawiaj\u0105ce si\u0119 liczne oskar\u017cenia o kupowanie g\u0142os\u00f3w.
\nW\u015br\u00f3d Alba\u0144czyk\u00f3w przewa\u017ca rozczarowanie systemem demokratycznym. Wbrew obietnicom wyborczym z 2013 r. rz\u0105dy Ramy nie przynios\u0142y ograniczenia korupcji i nepotyzmu, nie przyspieszy\u0142y integracji z UE (od 2014 r. Albania ma status oficjalnego kandydata do Unii) i nie doprowadzi\u0142y do wykszta\u0142towania si\u0119 sprawnych instytucji pa\u0144stwowych. Opozycja nie stanowi jednak wiarygodnej alternatywy dla rz\u0105d\u00f3w premiera Ramy, gdy\u017c w przesz\u0142o\u015bci rz\u0105dzi\u0142a w podobny spos\u00f3b. Zwa\u017cywszy na znaczny poziom frustracji spo\u0142ecznej, nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce w najbli\u017cszych latach b\u0119d\u0105 wybucha\u0142y gwa\u0142towne protesty zagra\u017caj\u0105ce stabilno\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n